Be­sluit kans­spe­len op af­stand.

Samenvatting advies over kansspelen op afstand

De Afdeling advisering van de Raad van State heeft advies uitgebracht over het Besluit kansspelen op afstand. Het advies is op 3 februari 2021 openbaar gemaakt.

Inhoud van het ontwerpbesluit

Het ontwerpbesluit bevat nadere regels ter uitvoering van de Wet kansspelen op afstand, die naar verwachting op 1 april 2021 in werking zal treden. Op dit moment is het aanbieden van en het deelnemen aan kansspelen op afstand in Nederland niet toegestaan. Toch doen in Nederland honderdduizenden mensen mee aan deze kansspelen. Het doel van de wet is de vraag naar kansspelen op afstand te kanaliseren naar een verantwoord, betrouwbaar en controleerbaar aanbod door vergunninghouders.

In het ontwerpbesluit van het kabinet wordt het vergunningenstelsel voor kansspelen op afstand verder uitgewerkt. Ook zijn er regels opgenomen om kansspelverslaving te voorkomen, de consument te beschermen en criminaliteit te bestrijden.

Effectiviteit, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid

De vraag is hoe waarschijnlijk het is dat de beoogde kanalisatiegraad van 80% daadwerkelijk wordt bereikt, waarbij 80% of meer van de online gokkers via gelegaliseerde kanalenaanbieders gokken. Daarvoor zou het voor aanbieders en spelers voldoende aantrekkelijk moeten worden om over te stappen naar de legale markt. Maar de voorschriften in het ontwerpbesluit zijn zo streng en gedetailleerd dat (kleinere) aanbieders daardoor mogelijk zullen uitwijken naar de illegale markt. De verschillende doelstellingen van de wet en het ontwerpbesluit – kort gezegd: kanalisatie en preventie – lijken lastig met elkaar te verenigen.

Om de kanalisatiegraad van 80% te halen moet de Kansspelautoriteit ook effectief kunnen optreden tegen illegale aanbieders van online kansspelen. Deze zijn vaak in het buitenland gevestigd. Het (laten) blokkeren van websites van illegale aanbieders zou hier een belangrijk instrument kunnen zijn. Maar de Tweede Kamer heeft een amendement aangenomen waardoor deze bevoegdheid van de Kansspelautoriteit is geschrapt uit de Wet kansspelen op afstand. Verder wordt er alleen tijdelijk een beperkte extra capaciteit ingezet voor toezicht en handhaving. In de toelichting bij het besluit moet daarom beter worden uitgelegd dat een adequate handhaving gewaarborgd is.

Unierecht

De vraag naar de effectiviteit van de maatregelen is ook van belang in het licht van het Unierecht. Volgens vaste rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie moeten de maatregelen er daadwerkelijk toe strekken de doelstellingen van het kansspelbeleid te verwezenlijken “op samenhangende en stelselmatige wijze”. Het is de vraag of dit hier het geval is. Het ontwerpbesluit verplicht onder meer tot het aanstellen van een in Nederland aanwezige vertegenwoordiger, die taken heeft op het terrein van de verslavingszorg. Dit is een nieuwe figuur, waar nog niet eerder ervaring mee is opgedaan. Bij de effectiviteit van deze maatregel plaatst de Afdeling advisering vraagtekens.

Gegevensbescherming

Het ontwerpbesluit roept verder een verplichting in het leven voor speelautomatenhallen en casino’s om een bezoekersregistratie bij te houden. De minister heeft de Afdeling advisering specifiek gevraagd hoe deze voorgenomen bezoekersregistratie zich verhoudt tot de dataveiligheid. De Afdeling advisering heeft dit onderzocht in het licht van de Algemene Verordening Gegevensbescherming. Zij concludeert dat deze registratieverplichtingen noodzakelijk en proportioneel zijn. Ook zijn deze met voldoende waarborgen omkleed om de geregistreerde persoonsgegevens te beveiligen.

Dit was een samenvatting! Download hier de PDF voor de volledige tekst.

Het beginscherm alleen al schreeuwt koop mij!

Graag zou ik onderstaande even onder de aandacht willen brengen:

kingdoms-of-camelot

Spellen zoals Lord Mobile en Kingdom of Camelot kunnen de spelers veel geld kosten, zo meld een anonieme melder ons. Haar partner is nachten aan het spelen en heeft vele duizenden euro’s aan dit soort spellen uitgegeven. Dit alleen maar om verder te kunnen komen in het spel.

Dit is een voorbeeld, zoals zo veel van zulk gelijksoortige spellen, waar door verslavende elementen die er in verwerkt zijn de speler veel geld uitgeeft.

De E-Assyst app

Mijn naam is Ard en ik ben een bioloog die gepromoveerd is in de psychologie. Verder ben ik bijzonder hoogleraar gedragsfarmacologie aan het RadboudUMC. Ik ben in contact gekomen met gokverslavingen toen mijn onderzoeksgroep gevraagd werd een opinie te schrijven over het risico van gokverslaving (via Internet) bij patiënten met de Ziekte van Huntington. Huntington patiënten laten tijdens hun ziekte een ontremming zien van handelen en denken. Omdat de patiënten zich bijzonder gedragen (ze maken vaak dansende bewegingen) komen ze niet in casino’s en was er weinig risico op een gokverslaving. Maar met de introductie van makkelijk toegankelijke online goksites is het risico groot dat Huntington patiënten deze niet kunnen weerstaan en gokverslaafd raken.

Tijdens de literatuurstudies en het overleg met experts op het Huntington gebied, kwam ik tot het inzicht dat het ontbreken van rationele remming de basis is van veel verslavingen. Er zijn in principe 2 systemen. Het primitieve systeem dat wil reageren op basis van impulsen (honger -> eten). En het rationele systeem dat de impulsen onder controle houdt (wachten met eten totdat iedereen aan tafel zit). Mensen die gevoelig zijn voor verslavingen hebben te sterke impulsen of een te zwak controle systeem. Maar als we het controle systeem versterken dan kunnen we de verslaving onder controle houden.

e-assystDit versterken van het controle systeem doet de E-Assyst app. Het is een digitale coach die je op kritische momenten een steuntje in de rug geeft. En als het echt fout dreigt te gaan; dan wordt hulp ingeroepen. E-Assyst bepaalt dmv vragen en testjes wanneer hulp nodig is. Het is een buddy die je steeds bij je hebt als app op je mobiele telefoon.

Veel mensen zijn enthousiast over de werking van E-Assyst  maar toch lukt het niet om het systeem goed te introduceren. De gezondheidszorg heeft zeer krappe budgetten en weinig geld voor innovaties. De enige partij met ruimere budgetten zijn de aanbieders van kansspelen. Zij hebben echter weinig interesse in verslavingspreventie ware het niet dat zij van de overheid een zorgplicht opgelegd hebben gekregen. Ze moeten gokverslaving terugdringen en probleemspelers uitsluiten. Hier kan E-Assyst voor gebruikt worden. Het systeem kan bijhouden waar en hoelang er gegokt wordt en kan de speler aanspreken als de grenzen dreigen te worden overschreden. De gegevens van E-Assyst worden centraal opgeslagen en kunnen gebruikt worden ter onderbouwing van het preventie beleid door het casino.

Helaas wordt E-Assyst tot op heden nog maar door 1 casino-keten gebruikt (Fair Play casino’s). De andere aanbieders kijken de kat uit de boom en wachten op strengere en duidelijkere regelgeving. Dit is jammer omdat door de inzet van E-Assyst veel financiële ellende bij spelers zou kunnen worden voorkomen.

Ik hoop dat door de samenwerking met de deskundigen van SLICKS, E-Assyst meer onder de aandacht gebracht kan worden en gebruikt gaat worden om verslavingsgevoelige personen te ondersteunen en beschermen.

Voor de toekomst staan er een aantal nieuwe innovaties op de rol. Het E-Assyst team is bezig om het systeem ook geschikt te maken voor online gokken en verder is er een snel-test in ontwikkeling om wilsonbekwame personen, die niet zouden mogen gokken, te identificeren.

Ard Peeters